Wat is een warmteverliesberekening?
Een warmteverliesberekening laat zien hoeveel warmte een woning nodig heeft om comfortabel warm te blijven, ook tijdens koude winterdagen. De berekening brengt het totale verlies van het gebouw in kaart, waarbij gekeken wordt naar alle manieren waarop warmte verloren gaat. Elke woning verliest warmte via muren, ramen, dak, vloer en ventilatie. Dat is normaal en niet volledig te voorkomen, zelfs niet bij goed geïsoleerde huizen. Door dit warmteverlies inzichtelijk te maken, ontstaat er een realistisch beeld van de daadwerkelijke warmtevraag van het gebouw.
Bij het maken van een warmteverliesberekening spelen de isolatiewaarden van muren, vloeren en ramen een grote rol, omdat deze bepalen hoeveel warmte er verloren gaat. Daarnaast heeft het gebruik van de gemiddelde temperatuur invloed op de uitkomst van de berekening; het hanteren van een gemiddelde temperatuur in plaats van maatwerk per ruimte kan leiden tot inefficiënties en hogere kosten.
Definitie en doel van een warmteverliesberekening
Een warmteverliesberekening is een berekening waarmee wordt vastgesteld hoeveel warmte een woning verliest via muren, dak, ramen, vloeren en ventilatie bij een bepaalde buitentemperatuur, meestal -10 °C. Voor deze berekening wordt een specifieke berekeningsmethode gebruikt, zoals NEN-EN 12831 of ISSO51, waarbij rekening gehouden wordt met factoren als isolatiewaarden, ventilatiesystemen en ontwerptemperaturen. De uitkomst laat zien hoeveel vermogen er nodig is om de woning onder deze omstandigheden comfortabel te verwarmen.
Waarom berekenen beter is dan gokken
Veel keuzes rondom verwarming worden nog gemaakt op gevoel of op basis van oude situaties, zoals het vermogen van een cv-ketel. In de praktijk sluit dit vaak niet meer aan bij de huidige woning of bij nieuwe duurzame installaties. Een warmteverliesberekening voorkomt giswerk en vormt een betrouwbare basis voor verdere keuzes. Zelf een berekening maken zonder de juiste gegevens kan echter leiden tot fouten. Voor een nauwkeurige berekening zijn gegevens zoals tekeningen, plattegronden en isolatiegegevens essentieel.
Wat is warmteverlies en hoe merk je dat in huis
Warmteverlies is een natuurlijk verschijnsel, maar de mate waarin dit gebeurt verschilt sterk per woning. Hoe ouder de woning en hoe minder goed geïsoleerd, hoe groter het warmteverlies meestal is. Openingen, zoals kieren en naden, en andere openingen in de woning laten onbedoeld koude lucht binnen en verhogen het warmteverlies. Het zorgvuldig afdichten van deze openingen is essentieel om warmteverlies te beperken. Dit heeft direct invloed op comfort en energieverbruik.
Energiebesparing helpt bovendien bij het identificeren van zwakke plekken in de woning.
Hoe warmteverlies ontstaat
Warmteverlies ontstaat doordat warmte altijd van warm naar koud wil bewegen. In een woning gebeurt dit via transmissie (warmteverlies via muren, ramen, dak en vloeren), infiltratie (koude lucht die via kieren en naden binnenkomt) en ventilatie. Vooral ongecontroleerde luchtstromen kunnen een groot aandeel hebben in het totale warmteverlies.
Het is daarom belangrijk om te beschikken over een goed ventilatiesysteem, bij voorkeur een mechanisch ventilatiesysteem met warmte-terugwin (wtw), om het warmteverlies te minimaliseren en een gezond binnenklimaat te behouden. Warmteverlies door ongewenste luchtstromen en gecontroleerde ventilatie is een belangrijke component, vooral in oudere gebouwen.
Signalen van warmteverlies in de praktijk
In huis merk je warmteverlies bijvoorbeeld aan ruimtes die moeilijk op temperatuur komen, koude plekken langs buitenmuren of ramen en een verwarming die continu moet blijven draaien. Ook een hoge energierekening kan een signaal zijn dat er meer warmte verloren gaat dan nodig is. Het type glas, kozijnen en de afdichting van ramen en deuren spelen hierbij een belangrijke rol.
Wat houdt een warmteverliesberekening in de praktijk in?
Een warmteverliesberekening kijkt verder dan alleen de woning als geheel. De berekening richt zich op het gebouw en wordt per ruimte uitgevoerd, zodat duidelijk wordt waar de grootste warmtevraag zit en waar eventuele knelpunten ontstaan. De thermische weerstand van muren, daken, vloeren en kozijnen van het gebouw bepaalt hoeveel warmte er door geleiding ontsnapt.
Welke factoren worden meegenomen
Bij een warmteverliesberekening wordt gekeken naar het type woning, het bouwjaar, de isolatie, de isolatiewaardes van de gebruikte materialen, de afmetingen van de ruimtes, het type ventilatie en andere bouwfysische en installatietechnische factoren. Daarbij moet de isolatie worden gecontroleerd aan de hand van de U-waardes van muren, dak, vloer en ramen. Het resultaat is een overzicht van de warmtevraag per ruimte en voor de gehele woning.
Resultaat van de berekening
De uitkomsten worden vastgelegd in een rapportage waarin het benodigde verwarmingsvermogen per vertrek en voor de hele woning wordt weergegeven. Alle resultaten en gegevens, zoals warmteverliesberekeningen, bouwtekeningen, isolatiewaarden en constructiedetails, worden systematisch opgenomen in het rapport.
Daarnaast wordt het aansluitvermogen van de installatie vermeld, zodat direct duidelijk is welke capaciteit nodig is voor het selecteren van de juiste verwarmingssystemen. Het resultaat is een vermogensbehoefte in kW. Dit is geen theoretisch verhaal, maar een praktisch hulpmiddel dat laat zien wat een woning écht nodig heeft.
Waarom is een warmteverliesberekening belangrijk?
Een goed uitgevoerde warmteverliesberekening zorgt voor een beter functionerend verwarmingssysteem. Het voorkomt comfortproblemen en onnodig energieverbruik en vormt de basis voor duurzame keuzes. Een goede warmteverliesberekening is essentieel bij het bepalen van het benodigde vermogen voor verwarmingssystemen, vooral bij de keuze voor warmtepompen of hybride systemen, om efficiëntie en geschiktheid te waarborgen. De ISSO warmteverlies publicaties voldoen bovendien aan de Europese NEN-EN 12831 norm.
Meer comfort en stabiele temperaturen
Met een juiste berekening worden ruimtes gelijkmatig verwarmd en nemen temperatuurverschillen af. Zo wordt in alle vertrekken de gewenste temperatuur bereikt. De woning voelt stabieler en comfortabeler aan, zonder dat de verwarming voortdurend hoeft bij te sturen.
Efficiënter energieverbruik
Door het benodigde vermogen nauwkeurig af te stemmen op de woning werkt de installatie rustiger en efficiënter. Dat voorkomt onnodige kosten en draagt bij aan een energiezuinige woning, zeker bij lage-temperatuursystemen. Houd er rekening mee dat er extra vermogen nodig kan zijn om de woning snel op te warmen na een periode van lagere verwarming, bijvoorbeeld na nachtverlaging van de thermostaat.
Wat gaat er mis als je een warmteverliesberekening overslaat?
Het overslaan van een warmteverliesberekening vergroot de kans op een verkeerd gedimensioneerd systeem. Dit kan zowel technische als financiële gevolgen hebben. Door een professionele installateur in te schakelen, verklein je het risico op fouten in de berekening en zorg je voor een betrouwbare installatie
Risico op een te kleine installatie
Bij een te laag vermogen wordt de woning tijdens koude dagen niet goed warm. Dit leidt tot comfortklachten en extra bijstoken, wat het energieverbruik verhoogt. Een te kleine warmtepomp heeft niet voldoende capaciteit om de woning volledig te verwarmen, waardoor het systeem niet efficiënt werkt en het gewenste comfortniveau niet wordt bereikt.
Risico op een te grote installatie
Een te zwaar systeem zorgt voor onrustige werking en onnodig energieverbruik. Bij warmtepompen zien we vaak dat het elektrisch element moet bijspringen omdat het vermogen niet goed is afgestemd, met hogere kosten als gevolg.
Warmtepomp kiezen zonder giswerk
Voor het kiezen van een warmtepomp is een warmteverliesberekening essentieel. De warmtebehoefte van de woning, die met deze berekening wordt vastgesteld, is bepalend voor het kiezen van de juiste warmtepomp. Het voorkomt dat er wordt uitgegaan van aannames in plaats van feiten.
Juiste capaciteit van de warmtepomp
Een te grote warmtepomp werkt inefficiënt en is duurder in aanschaf. Door de capaciteit af te stemmen op de werkelijke warmtevraag wordt optimaal comfort en rendement bereikt. Het is belangrijk dat het aansluitvermogen van de warmtepomp niet alleen voldoende is voor de verwarming van de woning, maar ook is afgestemd op de behoefte aan warm water.
Afstemming met het afgiftesysteem
Ook het afgiftesysteem, zoals vloerverwarming, radiatoren of convectoren, moet goed worden afgestemd op het verwarmingssysteem. De warmteverliesberekening maakt deze afstemming inzichtelijk en voorkomt teleurstellingen achteraf. Daarbij is het essentieel om te berekenen hoeveel warmteoverdracht er plaatsvindt tussen binnen en buiten, zodat duidelijk wordt hoeveel warmteoverdracht nodig is om het gewenste comfort te bereiken.
Kun je zelf warmteverlies berekenen?
Zelf een globale inschatting maken is mogelijk, maar heeft duidelijke beperkingen. Zeker bij grotere verduurzamingsstappen is nauwkeurigheid belangrijk. Het ontbreken van de benodigde gegevens bij het zelf uitvoeren van een warmteverliesberekening kan leiden tot fouten, waardoor het resultaat onbetrouwbaar wordt.
Zelf inschatten versus professioneel berekenen
Door te kijken naar isolatie en woningtype kun je een eerste indruk krijgen van het warmteverlies. Factoren zoals ventilatie en warmteverdeling worden daarbij echter vaak onderschat. Voor de meest nauwkeurige warmteverliesberekening is het inschakelen van een installateur aan te raden, omdat een professionele installateur alle relevante factoren meeneemt en zo fouten voorkomt.
Professionele rekenmethodes
Professionele warmteverliesberekeningen worden uitgevoerd met gespecialiseerde software van Heatbox en zijn gebaseerd op ISSO-richtlijnen zoals ISSO 51, 53 en 57. De berekeningen worden gerekend volgens deze normen, zodat het benodigde verwarmingsvermogen nauwkeurig en conform de geldende standaarden wordt vastgesteld.
Wat kost een warmteverliesberekening?
De kosten van een warmteverliesberekening en energieadvies bij Gaslozewoningen.nl bedragen € 250 incl BTW. Het is een investering die vaak veel oplevert.
Kosten en rendement
Een professionele warmteverliesberekening kost vanaf € 250,- incl btw. In de meeste gevallen verdient deze investering zich terug doordat verkeerde keuzes en aanpassingen achteraf worden voorkomen.
Rapportage en duidelijkheid
De resultaten worden vastgelegd in een overzichtelijk rapport, waarbij alle relevante gegevens en resultaten, zoals warmteverliesberekeningen, bouwtekeningen, isolatiewaarden en constructiedetails, systematisch worden opgenomen. Zo zijn alle gegevens gestructureerd beschikbaar voor verdere besluitvorming.
Wanneer is een warmteverliesberekening vooral aan te raden?
Een warmteverliesberekening is vooral zinvol bij grote stappen richting verduurzaming of bij aanhoudende comfortproblemen. De berekening geeft bovendien aan welk gebouw nodig is om het gewenste comfort te bereiken, door rekening te houden met factoren als isolatie, temperatuur, ventilatie en massa.
Daarnaast geldt dat investeren in een warmtepomp het comfort en de waarde van de woning én het milieu verbetert.
Energieadvies met warmteverliesberekening
Wil je zekerheid over de juiste verwarmingsoplossing voor jouw woning, dan biedt een energieadvies met warmteverliesberekening uitkomst. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar het warmteverlies, maar ook naar comfort, energieverbruik en de meest passende verduurzamingsmaatregelen. Zo ontstaat een helder en onderbouwd plan dat voorkomt dat je achteraf moet bijsturen.
Vaak kun je bij een aanvraag voor energieadvies binnen een dag reactie verwachten.
